Azərbaycan Universitetinin müəllim və tələbəsinin birgə məqaləsi Rusiyanın beynəlxalq elmi jurnalında dərc olunub

19-05-2026 21:51 Bölmə: Təhsil

ANmedia.az Azərbaycan Universitetinin mətbuat xidmətinə istinadən xəbər verir ki, universitetin Sosial işin təşkili və siyasi və ictimai elmlər kafedrasının müəllimi Babək Məhərrəmov və Humanitar və sosial elmlər fakültəsinin Fəlsəfə ixtisasının 3-cü kurs tələbəsi Nurcan Qayıbovanın həmmüəllifi olduğu elmi məqalə işıq üzü görüb

Tədqiqat işi Rusiyanın nüfuzlu Международный научный журнал «Вестник науки» jurnalının 5-ci nömrəsində dərc edilmişdir.

Məqalə "AN OVERVIEW OF THE IMPORTANCE OF THE CONCEPTS OF PANOPTICON, SYNOPTICON, AND OMNIPTICON IN THE TRANSFORMATION OF SOCIAL STRUCTURE" (Sosial strukturun transformasiyasında Panoptikon, Sinoptikon və Omniptikon konsepsiyalarının əhəmiyyətinə ümumi baxış) adlanır.

Tədqiqatın Mövzusu və Əhəmiyyəti

Məqalədə müasir cəmiyyətin əsas hərəkətverici qüvvələrindən olan nəzarət və hakimiyyət mexanizmləri sosioloji və fəlsəfi kontekstdə geniş analiz olunur. Müəlliflər rəqəmsallaşma və texnoloji inkişaf fonunda sosial strukturun transformasiyasını üç fundamental nəzarət modeli prizmasından araşdırmışlar:

Panoptikon (Azlığın çoxluğu izləməsi): Klasik model olaraq hakimiyyətin və mərkəzi nəzarət sistemlərinin fərdləri daimi müşahidə altında saxlaması mexanizmini ifadə edir.

Sinoptikon (Çoxluğun azlığı izləməsi): Kütləvi informasiya vasitələri və medianın inkişafı ilə formalaşan, cəmiyyətin (çoxluğun) elit təbəqəni, siyasətçiləri və məşhurları (azlığı) izlədiyi modeli bəhs edir.

Omniptikon (Hər kəsin hər kəsi izləməsi): Müasir sosial şəbəkələr və rəqəmsal platformaların dominantlığı ilə yaranan, həm dövlətin və korporasiyaların vətəndaşları, həm də vətəndaşların bir-birini qarşılıqlı olaraq daimi izlədiyi yeni nəzarət reallığını əks etdirir.

Tədqiqatda bu üç mexanizmin təkamül prosesi təhlil edilir və onların müasir cəmiyyətin sosial strukturunu necə kökündən dəyişdirdiyi, fərdlərin davranış normalarına, azadlıq çərçivələrinə və ictimai münasibətlərə necə təsir göstərdiyi elmi arqumentlərlə əsaslandırılır.

Bu nəşr Azərbaycan Universitetində elmlə təhsilin vəhdətinin və müəllim-tələbə əməkdaşlığının növbəti uğurlu göstəricisidir.